Konferencje…

Dążenia do tego, by odkryć na nowo, trochę bardziej zrozumieć i przybliżyć umysł Chrystusa są godne pochwały przynajmniej z kilku względów.

Wiara w przyjaźni z rozumem

Po pierwsze, coraz częściej zarzuca się wierze chrześcijańskiej, że jest nieracjonalna, że opiera się na zasadach sprzecznych z rozumem. Podkreślanie znaczenia umysłu jest jedną z odpowiedzi na te zarzuty.

Bóg jest logiczny

Po drugie, w Biblii umysł, mądrość, rozum zawsze były sprawami jak najbardziej związanymi z Bogiem. Bóg Biblii jest racjonalny i logiczny. Do tego stopnia, że Jan zaczyna Ewangelię od słów: „Na początku był Logos” (J 1,1). Logos to nie tylko słowo. To także sens, myśl, logika. I jak pisze Jan „wszystko przez Logos się stało a bez niego nic się nie stało, z tego, co się stało” (J 1,2). Kto wie, czy nie na tym poziomie również należy rozumieć zdanie: „Kto bowiem poznał myśl Pana (νοῦν κυρίου) albo kto był Jego doradcą?” (Rz 11,34) lub „Któż więc poznał zamysł Pana tak, by Go mógł pouczać? My właśnie znamy zamysł Chrystusowy (νοῦν Χριστοῦ) (1 Kor 2,16).

Odnawianie umysłu

Po trzecie, umysł jest tą sferą, która pomaga w dojrzewaniu człowieka wierzącego: „Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu, abyście umieli rozpoznać, jaka jest wola Boża: co jest dobre, co Bogu miłe i co doskonałe. (Rz 12,2); „…stały pokarm jest właściwy dla dorosłych, którzy przez ćwiczenie mają władze umysłu zaprawione do rozróżniania dobra i zła.” (Hbr 5,14); „Wiemy także, iż Syn Boży przyszedł i obdarzył nas zdolnością umysłu, tak iż poznajemy Prawdziwego. Jesteśmy w prawdziwym Bogu, w Synu Jego, Jezusie Chrystusie. On zaś jest prawdziwym Bogiem i Życiem wiecznym.” (1 J 5,20).

Jezus dodaje umysł?

Po czwarte, porównanie wersji przykazania miłości Boga w Starym Testamencie i w Nowym pokazuje, że w kulturze greckiej potrzebne jest podkreślenie wagi umysłu, choćby z tego względu, że dla Żydów serce oznaczało też umysł. Stąd w Starym Testamencie nie ma słowa „umysł” w najważniejszym przykazaniu: „Będziesz więc miłował Pana, Boga twojego, z całego swego serca, z całej duszy swojej, ze wszystkich swych sił.” (Pwt 6,5) Natomiast w każdej z Ewangelii, mamy zacytowane słowa Jezusa, który dodaje słowo „umysł” (διάνοια: zamysł, myślenie, umysł, intelekt, znaczenie): „Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem.” (Mt 22,37); „Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całym swoim umysłem i całą swoją mocą.” (Mk 12,30); „Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całą swoją mocą i całym swoim umysłem” (Łk 10,27). Pewno powodów znalazłoby się więcej, ale na poziomie biblijnym nie ma wątpliwości, że umysł, myśl jest bardzo ważnym nośnikiem teologicznym.

Change of mind

Po piąte, chociaż co do sensu hebrajskie określenie na proces „nawracania się” ma takie samo znaczenie jak greckie, to jednak hebrajski czasownik „szuw” zwraca uwagę na zmianę drogi, natomiast greckie „metanoeite” kładzie nacisk na zmianę myślenia. („Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!” – Mk 1,15): μετανοέω[μετά, νοέω] have a serious change of mind and heart about a previous point of view or course of behaviour.

Wezwania z uzasadnieniem

Ponadto warto by kiedyś pokazać ze strony biblijnej i historycznej, że poszczególne wezwania Litanii nie tylko są poprawne, piękne i budujące, ale mają swoje uzasadnienie. W ramach przykładu: Myśli Chrystusowa, okazji do zdobycia poklasku nie szukająca. W Ewangelii czytamy np. że po rozmnożeniu chleba „gdy Jezus poznał (γνοὺς), że mieli przyjść i porwać Go, aby Go obwołać królem, sam usunął się znów na górę.” (J 6,15). Albo gdy kobieta chciała wyróżnić Matkę Jezusa (a przez to i Jego samego), Jezus odpowiedział w charakterystyczny sposób: „Gdy On to mówił, jakaś kobieta z tłumu głośno zawołała do Niego: «Błogosławione łono, które Cię nosiło, i piersi, które ssałeś». Lecz On rzekł: «Tak, błogosławieni są raczej ci, którzy słuchają słowa Bożego i go przestrzegają».” (Łk 11,27-28). Podobnie, kiedy mówił o modlitwie jałmużnie i poście (Mt 6). Jezus zachęca do tego, żeby nie robić tego na pokaz, dla chwały swojej, ale w skrytości, w izdebce swojej.

Te i inne zachowania pokazują, że Jezusowi bynajmniej nie zależało na oklaskiwaniu, o czym nawet sami przeciwnicy powiedzieli w słowach: „Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz. Na nikim ci też nie zależy, bo nie oglądasz się na osobę ludzką” (Mt 22,16).

To tylko luźne notatki na kanwie Litanii do Najświętszej Myśli Pana naszego Jezusa Chrystusa, ale cieszę się, że mogłem podzielić się kilkoma myślami w sprawie Najmądrzejszej Myśli, jaką jest Myśl Chrystusowa.

Ks. prof. Wojciech Węgrzyniak